Kategoryzacja narzędzi diagnostycznych

Komisja d/s Testów Psychologicznych PTP przygotowała kategoryzację narzędzi diagnostycznych z punktu widzenia dostępu do nich różnych grup użytkowników, kwalifikacji wymaganych przy zakupie testów. Wymagania te obowiązują od 1 stycznia 2013 roku.

W czerwcu 2010 roku Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Psychologicznego wznowił działalność Komisji do spraw Testów Psychologicznych. Jednym z celów jej działania było uporządkowanie dostępu do oferowanych na rynku narzędzi diagnostycznych. Komisja zaprosiła do współpracy głównych wydawców testów, z zaproszenia skorzystały jedynie Pracownia Testów Psychologicznych PTP oraz wydawnictwo ERDA.

Potrzeba określenia jednoznacznych reguł dotyczących możliwości dostępu do testów wynika z jednej strony z ich dużego zróżnicowania ze względu na kompetencje potrzebne do ich poprawnego stosowania, a z drugiej strony - ze względu na ich zróżnicowane przeznaczenie (nie tylko psychologowie są ich adresatami). Dokonując wstępnej kategoryzacji testów, Komisja brała pod uwagę następujące kryteria:

  • Konsekwencje użycia danego testu dla osoby badanej - im poważniejsze są te konsekwencje, tym wyższe kwalifikacje należy posiadać, by móc dany test stosować. Testy mające duże konsekwencje dla osoby badanej, to takie, których wyniki mogą być podstawą decyzji wpływających na zmianę losu jednostki (orzecznictwo, opinie mające konsekwencje prawne).
  • Diagnozowane obszary - im bardziej pogłębionej wiedzy psychologicznej wymaga użycie danego testu oraz im bardziej "wrażliwą" zmienną mierzy, tym wyższe kwalifikacje należy posiadać, by móc go stosować. Przykładem "wrażliwej" zmiennej jest inteligencja, a "mało wrażliwej" - zainteresowania.
  • Kompetencje psychometryczne - czy poprawne użycie danego testu (ocena i interpretacja wyników) wymaga dogłębnej znajomości psychometrii, czy też możliwe jest na podstawie informacji zawartych w podręczniku.
  • Trudność w stosowaniu - czy poprawne użycie testu wymaga specyficznych kompetencji nabywanych w toku studiów lub szkoleń, czy też wystarczy znajomość instrukcji.

Dodatkowym kryterium była decyzja Autora testu - niektórzy z nich kierując test do publikacji zastrzegali, że ma być dostępny nie tylko dla psychologów. Testy te oznaczone są w spisie A.

Kategoryzacja zaproponowana przez Komisję do spraw Testów Psychologicznych, a także opis wymaganych kwalifikacji i dokumentów niezbędnych do zakupu testów z poszczególnych kategorii, zostały skierowane do szerokiej konsultacji obejmującej Instytuty Psychologii uczelni wyższych, stowarzyszenia psychologów i oddziały Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. Na podstawie uzyskanych opinii wprowadzono szereg zmian, modyfikując wersję pierwotną. Aktualna lista testów przynależnych do poszczególnych kategorii, która będzie uzupełniana wraz z pojawianiem się nowych testów, przedstawiona jest poniżej.

Należy podkreślić, że uwzględnienie danego testu w tej kategoryzacji nie oznacza pozytywnej oceny jego wartości. Spis zawiera testy dostępne na rynku, opublikowane przez wymienione na wstępie dwa wydawnictwa. Ocenie testów służyć będą recenzje, których przygotowaniem ma zająć się Zespół ds. testów psychologicznych przy Komitecie Psychologii PAN.

KATEGORYZACJA TESTÓW

(obejmuje testy wydawnictw PTP PTP oraz ERDA)
Umieszczenie narzędzia w kategoryzacji nie oznacza pozytywnej oceny jego wartości.


A - TESTY DLA PSYCHOLOGÓW; DLA INNYCH PROFESJONALISTÓW

Lp.

Skrót

Pełna nazwa testu

Szczególnie przydatne dla:

1

AISA Skala Akceptacji Choroby Lekarze, socjolodzy, pedagodzy, promocja zdrowia, psychoterapeuci

2

BHI-12

Kwestionariusz Nadziei Podstawowej

Lekarze, socjolodzy, pedagodzy, promocja zdrowia, psychoterapeuci

3

BPCQA

Kwestionariusz Przekonań na temat Kontroli Bólu

Lekarze, socjolodzy, pedagodzy, promocja zdrowia, psychoterapeuci

4

CECSA

Skala Kontroli Emocji

Lekarze, socjolodzy, pedagodzy, promocja zdrowia, psychoterapeuci

5

COPEA

Wielowymiarowy Inwentarz do Pomiaru Radzenia Sobie ze Stresem

Lekarze, socjolodzy, pedagodzy, promocja zdrowia, psychoterapeuci

6

CSQA

Kwestionariusz Strategii Radzenia Sobie z Bólem

Lekarze, socjolodzy, pedagodzy, promocja zdrowia, psychoterapeuci

7

CSS3

Czytanie Sensownych Słów – kl. III

Pedagodzy, logopedzi

8

CSS5

Czytanie Sensownych Słów – kl. V

Pedagodzy, logopedzi

9

DOMEK

Domek Krasnoludków

Pedagodzy, logopedzi

10

DS14A

Skala do Pomiaru Typu D

Lekarze, socjolodzy, pedagodzy, promocja zdrowia, psychoterapeuci

11

DYK3

Dyktando – kl. III

Pedagodzy, logopedzi

12

DYK5

Dyktando – kl. V

Pedagodzy, logopedzi

13

DYSLEKSJA 3

Diagnoza dysleksji u uczniów klasy III szkoły

Psychologowie, pedagodzy, logopedzi (wymagany dyplom ukończenia studiów magisterskich (lub podyplomowych) kierunkowych)

14

DYSLEKSJA 5

 

Diagnoza dysleksji u uczniów klasy V szkoły podstawowej

Psychologowie, pedagodzy, logopedzi (wymagany dyplom ukończenia studiów magisterskich (lub podyplomowych) kierunkowych)

15

GHQ

Ocena Zdrowia Psychicznego według D. Goldberga

Psychologowie, lekarze, głównie psychiatrzy (wymagany dyplom magisterski studiów psychologicznych lub medycznych - lekarze)

16

GSESA

Skala Uogólnionej Własnej Skuteczności

Lekarze, socjolodzy, pedagodzy, promocja zdrowia, psychoterapeuci

17

IZZA

Inwentarz Zachowań Zdrowotnych

Lekarze, socjolodzy, pedagodzy, promocja zdrowia, psychoterapeuci

18

JSRA

Jak Sobie Radzisz?

Lekarze, socjolodzy, pedagodzy, promocja zdrowia, psychoterapeuci

19

KMC

Kwestionariusz Metafory Czasu

Badania naukowe

20

KNS

Kwestionariusz Nadziei na Sukces

Pedagodzy, socjolodzy, lekarze, promocja zdrowia, psychoterapeuci

21

KompOSA

Skala Kompetencji Osobistej

Lekarze, socjolodzy, pedagodzy, promocja zdrowia, psychoterapeuci

22

LKZA

Lista Kryteriów Zdrowia

Lekarze, socjolodzy, pedagodzy, promocja zdrowia, psychoterapeuci

23

LOT-RA

Test Orientacji Życiowej

Lekarze, socjolodzy, pedagodzy, promocja zdrowia, psychoterapeuci

24

LWOA

Lista Wartości Osobistych

Lekarze, socjolodzy, pedagodzy, promocja zdrowia, psychoterapeuci

25

ŁATYSZ

Łatysz

Pedagodzy, logopedzi

26

MHLCA

Wielowymiarowa Skala Umiejscowienia Kontroli Zdrowia

Lekarze, socjolodzy, pedagodzy, promocja zdrowia, psychoterapeuci

27

Mini-COPEA

Inwentarz do Pomiaru Radzenia Sobie ze Stresem

Lekarze, socjolodzy, pedagodzy, promocja zdrowia, psychoterapeuci

28

Mini-MACA

Skala Przystosowania Psychicznego do Choroby Nowotworowej

Lekarze, socjolodzy, pedagodzy, promocja zdrowia, psychoterapeuci

29

MINIMENTAL

Krótka Skala Oceny Stanu Umysłowego MMSE

Lekarze, pielęgniarki po studiach

30

NJ

Nieznany Język

Pedagodzy, logopedzi

31

NPPPZ

Narzędzia Pomiaru wPromocji iPsychologii Zdrowia

psychologowie, socjologowie, pedagodzy, psychoterapeuci, personel medyczny, pracownicy ochrony i promocji zdrowia (wymagany dyplom magisterski studiów psychologicznych, socjologicznych, pedagogicznych, medycznych lub ochrony i promocji zdrowia)

32

NPSR

Narzędzia Pomiaru Stresu iRadzenia Sobie ze Stresem

Psychologowie, socjologowie, pedagodzy, personel medyczny, pracownicy ochrony i promocji zdrowia (wymagany dyplom magisterski studiów psychologicznych, socjologicznych, medycznych lub ochrony i promocji zdrowia)

33

PRFA

Lista Oczekiwań Pacjenta

Lekarze, socjolodzy, pedagodzy, promocja zdrowia, psychoterapeuci

34

PSS-10A

Skala Odczuwanego Stresu

Lekarze, socjolodzy, pedagodzy, promocja zdrowia, psychoterapeuci

35

RVS

Skala Wartości Rokeacha

Pedagodzy, socjolodzy, filozofowie

36

SCID-I

SCID-I Ustrukturalizowany Wywiad Kliniczny do Badania Zaburzeń z Osi I DSM-IV-TR

Psychiatrzy

37

SCID-5-PD

Ustrukturalizowany Wywiad Kliniczny do Badania Zaburzeń Osobowości DSM-5

Psychiatrzy

38

SEGA

Skala Ekspresji Gniewu

Lekarze, socjolodzy, pedagodzy, promocja zdrowia, psychoterapeuci

39

SKREŚL

Czytanie ze Skreśleniami

Pedagodzy, logopedzi

40 SPO Skala Postaw Obywatelskich Psychologowie społeczni, socjolodzy, pedagodzy

41

SWLSA

Skala Satysfakcji z Życia

Lekarze, socjolodzy, pedagodzy, promocja zdrowia, psychoterapeuci

42

TABA

Skala Typu A/B – wersja DM

Lekarze, socjolodzy, pedagodzy, promocja zdrowia, psychoterapeuci

43

TSN

Test Szybkiego Nazywania

Psychologowie, pedagodzy, logopedzi (wymagany dyplom magisterski studiów psychologicznych lub pedagogicznych)

44

TSN-M, TSN-S

Test Szybkiego Nazywania – wersje dla dzieci Młodszych oraz dla dzieci Starszych

Pedagodzy, logopedzi

45

TYP-AA

Skala Typu A-Framingham

Lekarze, socjolodzy, pedagodzy, promocja zdrowia, psychoterapeuci

46

TZ

Test zainteresowań

Doradcy zawodowi

47

TZJ

Test Zdolności Językowych

Pedagodzy

48

UF3

Usuwanie Fonemów – kl. III

Pedagodzy, logopedzi

49

UF5

Usuwanie Fonemów – kl. V

Pedagodzy, logopedzi

50

UZ

Uzupełnianie Zdań

Pedagodzy, logopedzi

51

WKP

Wielowymiarowy Kwestionariusz Preferencji

Doradcy zawodowi

52

WOZ

Wstępna Orientacja Zawodowa - program komputerowy

Psychologowie, doradcy zawodowi, pedagodzy (wymagany dyplom magisterski studiów psychologicznych, pedagogicznych lub zaświadczenie o pracy w charakterze doradcy zawodowego)

53

ZETO

Zetotest

Pedagodzy, logopedzi

A+ - TESTY DLA PSYCHOLOGÓW; DLA INNYCH PROFESJONALISTÓW PO SZKOLENIU

DOSTĘPNOŚĆ DLA NIEPSYCHOLOGA: TESTY WYMAGAJĄCE UKOŃCZENIA SZKOLENIA Z ZAKRESU KONKRETNEGO TESTU​ (NIE JEST WYMAGANE SZKOLENIE Z PSYCHOMETRII)

Lp.

Skrót

Pełna nazwa testu

Szczególnie przydatne dla:

1

ADI-R Wywiad do Diagnozy Autyzmu – Wersja zrewidowana Psychologowie, psychiatrzy, pedagodzy specjalni

2

ADOS-2 Protokół obserwacji do diagnozowania  zaburzeń ze spektrum autyzmu Psychologowie, lekarze, pedagodzy, logopedzi

B1 - DLA PSYCHOLOGÓW; DLA INNYCH PROFESJONALISTÓW PO SZKOLENIU

DOSTĘPNOŚĆ DLA NIEPSYCHOLOGA: TESTY WYMAGAJĄCE JEDYNIE UKOŃCZENIA OGÓLNEGO SZKOLENIA Z PSYCHOMETRII ZAKOŃCZONEGO EGZAMINEM

Lp.

Skrót

Pełna nazwa testu

Szczególnie przydatne dla:

1

ABAS-3 System Oceny Zachowań Adaptacyjnych – wydanie trzecie Psycholodzy, pedagodzy, pedagodzy specjalni, terapeuci zajęciowi

2

BDI-II Inwentarz depresji Becka – wydanie drugie Lekarze, promocja zdrowia, psychoterapeuci

3

KKSA

Kwestionariusz Kompetencji Społecznych

Pedagodzy, specjaliści HR, doradcy zawodowi

4

KPŻ

Kwestionariusz Postaw Życiowych

Pedagodzy, socjolodzy, filozofowie

5

LEKSYKON

Test Językowy Leksykon

Pedagodzy

6

PROKOS

Profil Kompetencji Społecznych

Pedagodzy, specjaliści HR, doradcy zawodowi

7

PT Kwestionariusz Pozytywności Psycholodzy, pedagodzy, psychoterapeuci, promocja zdrowia, doradztwo zawodowe, rozwój osobisty

8

SD

Skala Dyrektywności

Socjolodzy, specjaliści HR, doradcy zawodowi

9

SESA

Skala Samooceny Rosenberga

Pedagodzy, socjolodzy

10

SUPIN

Skala Uczuć Pozytywnych i Negatywnych

Lekarze, promocja zdrowia, psychoterapeuci

11

UMACL

Przymiotnikowa Skala Nastroju

Lekarze, promocja zdrowia, psychoterapeuci

B2 - DLA PSYCHOLOGÓW; DLA INNYCH PROFESJONALISTÓW PO SZKOLENIU

DOSTĘPNOŚĆ DLA NIEPSYCHOLOGA: TESTY WYMAGAJĄCE UKOŃCZENIA OGÓLNEGO SZKOLENIA Z PSYCHOMETRII ZAKOŃCZONEGO EGZAMINEM, A NASTĘPNIE SZKOLENIA Z ZAKRESU TEGO KONKRETNEGO TESTU (LUB GRUPY PODOBNYCH TESTÓW)

Lp.

Skrót

Pełna nazwa testu

Szczególnie przydatne dla:

1

ASRS

Zestaw Kwestionariuszy do Diagnozy Spektrum Autyzmu

Lekarze pediatrzy
i psychiatrzy, pielęgniarki pediatryczne
i psychiatryczne, pedagodzy specjalni

2

BIP

Bochumski Inwentarz Osobowościowych Wyznaczników Pracy

Specjaliści HR, doradcy zawodowi.

3

CDI 2

Zestaw Kwestionariuszy do Diagnozy Depresji u Dzieci i Młodzieży

Lekarze pediatrzy
i psychiatrzy, pielęgniarki pediatryczne
i psychiatryczne

4

CONNERS 3

Zestaw Kwestionariuszy do Diagnozy ADHD

Lekarze pediatrzy
i psychiatrzy, pedagodzy

5

CwP

Człowiek w Pracy

Specjaliści HR, doradcy zawodowi

6

DINEMO

Dwuwymiarowy Inwentarz Inteligencji Emocjonalnej

Pedagodzy, specjaliści HR, doradcy zawodowi

7

DMI-2A

Diagnoza Możliwości Intelektualnych - 2

Pedagodzy

8

DTVP-3 Test Rozwoju Percepcji Wzrokowej –  wydanie trzecie Psychologowie (wymagany dyplom magisterski studiów psychologicznych); pedagodzy, terapeuci zajęciowi, nauczyciele – po odbyciu szkolenia

9

FROSTIG

Test Rozwoju Percepcji Wzrokowej

Pedagodzy

10

HERMANS

Metoda Konfrontacji z Sobą Hermansa - 2000

Psychologowie (wymagany dyplom magisterski studiów psychologicznych); psychoterapeuci, terapeuci uzależnień - po odbyciu szkolenia

11

INTE

Kwestionariusz Inteligencji Emocjonalnej INTE

Pedagodzy, lekarze, promocja zdrowia, socjolodzy

12

KRR

Kwestionariusz Ról Rodzinnych

Psychologowie, psychoterapeuci
i terapeuci uzależnień

13

LBQ

Kwestionariusz Wypalenia Zawodowego

Specjaliści HR, doradcy zawodowi

14

LMI

Inwentarz Motywacji Osiągnięć (Leistungsmotivationsinventar)

Specjaliści HR, doradcy zawodowi

15

PKIE

Popularny Kwestionariusz Inteligencji Emocjonalnej

Pedagodzy, specjaliści HR, doradcy zawodowi

16

 PSI-4 Inwentarz Stresu Rodzicielskiego Psychologowie; pedagodzy, psychiatrzy, pielęgniarki pediatryczne i psychiatryczne

17

RHLB-PL

Bateria Testów do Badania Funkcji Językowych i Komunikacyjnych …

Neurologopedzi

18

SIE-T

Skala Inteligencji Emocjonalnej – Twarze

Pedagodzy, specjaliści HR, doradcy zawodowi

19

TCT-DP

Rysunkowy Test Twórczego Myślenia

Pedagodzy

20

TKR

Test Kompetencji Rodzicielskich

Pedagodzy

21

 TPE Test Płynności Ekspresyjnej Psychologowie; pedagodzy i inni specjaliści zainteresowani diagnozowaniem i ćwiczeniem kreatywności

22

TRE

Test Rozumienia Emocji

Pedagodzy, specjaliści HR, doradcy zawodowi

23

WERK

Inwentarz Stylów Kierowania Ludźmi

Specjaliści HR, doradcy zawodowi

C - TESTY TYLKO DLA PSYCHOLOGÓW

Lp.

Skrót

Pełna nazwa testu

 

1

ACL

Lista Przymiotnikowa

 

2

APIS-P(R)

Bateria Testów APIS-P(R)

 

3

APIS-Z

Bateria Testów APIS-Z

 

4

APIS-Z(R) Bateria Testów APIS-Z(R)  

5

BENTON

Test Pamięci Wzrokowej Bentona

 

6

CAT-A, CAT-H i CAT-S

Test Apercepcji Tematycznej

 

7

CFT 1-R

Neutralny Kulturowo Test Inteligencji Cattella – wersja 1 zrewidowana przez Rudolfa H. Weiβa i Jürgena Osterlanda

 

8

CFT 3

Neutralny Kulturowo Test Inteligencji – Wersja 3 Raymonda B. Cattella i Alberty K.S. Cattell

 

9

CFT 20-R

Neutralny Kulturowo Test Inteligencji Cattella – wersja 2 zrewidowana przez R. H. Weiβa we współpracy z B.Weiβem

 

10

CISS

Kwestionariusz Radzenia Sobie w Sytuacjach Stresowych

 

11

CTT

Kolorowy Test Połączeń – wersja dla Dorosłych

 

12

CUIDA

Kwestionariusz do oceny kandydatów na rodziców adopcyjnych, opiekunów, opiekunów prawnych i mediatorów

 

13

CVLT

Kalifornijski Test Uczenia się Werbalnego

 

14

d2-R Zrewidowana wersja testu do badania uwagi i koncentracji  

15

DCS-II

Niewerbalny Test Uczenia się i Pamięci

 

16

DSR Plus

Dziecięca Skala Rozwojowa DSR Plus

 

17

EAS

Kwestionariusz Temperamentu

 

18

EPQ-R

Kwestionariusz Osobowości Eysencka

 

19

FCZ-KT

Formalna Charakterystyka Zachowania - Kwestionariusz Temperamentu

 

20

FCZ-KT(R)

Formalna Charakterystyka Zachowania – Kwestionariusz Temperamentu w wersji zrewidowanej

 

21

FTT

Test bajek

 

22

IAS

Interpersonalne Skale Przymiotnikowe Jerry’ego S. Wigginsa

 

23

IDS

Skale Inteligencji i Rozwoju

 

24

IDS-P

Skale Inteligencji i Rozwoju dla Dzieci w Wieku Przedszkolnym

 

25

IDS-2

Skale Inteligencji i Rozwoju dla Dzieci i Młodzieży

 

26

IPP

Inwentarz do Oceny Płci Psychologicznej

 

27

IVE

Kwestionariusz Impulsywności

 

28

KBPK-R

Kwestionariusz do Badania Poczucia Kontroli – wersja zrewidowana

 

29

KKM

Kwestionariusz Komunikacji Małżeńskiej

 

30

KKMiP

Komunikacja w bliskich związkach

 

31

KPD

Kwestionariusz do Pomiaru Depresji

 

32

KPR-Roc

Kwestionariusz Retrospektywnej Oceny Postaw Rodziców

 

33

KPS

Kwestionariusz Poczucia Stresu

 

34

KR Kwestionariusz Refleksyjności  

35

KRR

Kwestionariusz Relacji Rodzinnych

 

36

KSP

Kwestionariusz Stylów Przywiązaniowych

 

37

KU

Kwestionariusz Ustosunkowań KU

 

38

Leiter

Międzynarodowa Wykonaniowa Skala Leitera

 

39

Leiter-3

Międzynarodowa Wykonaniowa Skala Leitera – wydanie trzecie

 

40

MFF

Test Porównywania Znanych Kształtów

 

41

MMPI®-2

Minnesocki Wielowymiarowy Inwentarz Osobowości®-2

 

42

MSEI

Wielowymiarowy Kwestionariusz Samooceny

 

43

NEO-FFI

Inwentarz Osobowości NEO-FFI

 

44

NEO-PI-R

Inwentarz Osobowości NEO-PI-R

 

45

OMNIBUS

Test Inteligencji Omnibus

 

46

PTS

Kwestionariusz Temperamentu PTS

 

47

RAVEN

Testy Matryc Ravena – wszystkie wersje

 

48

RFFT

Test Płynności Niewerbalnej Ruffa

 

49

RISB

Test Niedokończonych Zdań Rottera

 

50

ROR

Test Rorschacha

 

51

SCENOTEST

Scenotest

 

52

SKALA F

Skala Umiejętności Fonologicznych

 

53

SOR

Skale Oceny Rodziny

 

54

SPK-DP

Skala Poczucia Kontroli u Dzieci Przedszkolnych

 

55

SPR

Skala Postaw Rodzicielskich

 

56

SPR-2

Rodzice a młodzież

 

57

STAI

Inwentarz Stanu i Cechy Lęku

 

58

STAIC

Inwentarz Stanu i Cechy Lęku dla Dzieci

 

59

TAT

Test Apercepcji Tematycznej

 

60

TIC

Test Intentio Consensio

 

61

TIS

Bateria testów TIS

 

62

TO

Test Osobowości

 

63

TO-Z

Test Osobowości i Zainteresowań

 

64

TPB

Test Piramid Barwnych

 

65

TRS-S, TRS-Z

Test Rozumienia Słów – wersja Standard oraz wersja dla Zaawansowanych

 

66

TSD

Test Słownikowy dla Dzieci

 

67

TUS

Testy Uwagi i Spostrzegawczości

 

68

TUS

Testy Uwagi i Spostrzegawczości Wersja 6/9 – normy dla dorosłych

 

69

WAIS-R (PL)

Skala Inteligencji Wechslera dla Dorosłych – wersja zrewidowana

 

70

WCST

Test Sortowania Kart z Wisconsin

 

71

WISC®-V Skala Inteligencji Wechslera dla Dzieci – wydanie piąte  

72

WS/ZF-R

WS/ZF-R Test Słów i Test Liczb Rudolfa H. Weiβa

 

73

ZTU

Zestaw Testów Uzdolnień

 


A Test znalazł się w danej grupie zgodnie z decyzją Autora.

 

Kwalifikacje i dokumenty wymagane przy zakupie testów w
Pracowni Testów Psychologicznych PTPopisane są na stronie:
www.practest.com.pl/nowe-zasady-dostepu-do-testow-psychologicznych-0